Zawiadomienie i udział sołtysa w sesji

Drukuj
– W statucie naszej gminy Baboszewo są tylko dwie wzmianki na temat udziału sołtysa w sesjach, cytuję: „Par. 14 ,4. Przewodniczący Rady, po zasięgnięciu opinii wójta ustala listę osób zaproszonych na sesję.5. W sesjach uczestniczą: wójt, sekretarz, skarbnik gminy, a w miarę potrzeby również sołtysi, kierownicy gminnych jednostek organizacyjnych lub wyznaczeni przez wójta pracownicy urzędu”.
Czy sołtys powinien być zapraszany na w sesje rady gminy? Przez kogo? Czy może uczestniczyć we wszystkich sesjach i na jakich zasadach? – pyta sołtys jednego z sołectw w tej gminie (nazwisko i adres do wiad. redakcji)
Od redakcji: Kwestie, o które Pan pyta są uregulowane przepisem art. 37 a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 wraz z późniejszymi zmianami). Jego treść jest następująca: „Przewodniczący organu wykonawczego jednostki pomocniczej może uczestniczyć w pracach rady gminy na zasadach określonych w statucie gminy, bez prawa udziału w głosowaniu. Przewodniczący rady gminy jest każdorazowo zobowiązany do zawiadamiania, na takich samych zasadach jak radnych, przewodniczącego organu wykonawczego jednostki pomocniczej o sesji.” Zatem słusznie powołuje się Pan na statut gminy, bo to jest ten akt prawa miejscowego, w którym powinny znajdować się zasady określone przez radę gminy, (gdyż to ona uchwala statut gminy), na jakich sołtys może uczestniczyć w pracach rady gminy a także zasady na jakich powinien być zawiadamiany o sesjach.
Niestety zacytowany fragment statutu gminy Baboszewo zasad udziału sołtysa w pracach rady gminy tj. w sesjach i w komisjach nie zawiera. Znajduje się tam tylko regulacja dotycząca warunku ustalania przez przewodniczącego rady listy osób zaproszonych na sesję czyli „po zasięgnięciu opinii wójta”. Tymczasem przepis art. 37 a nie warunkuje zaproszenia sołtysa od wymogu uzyskania opinii wójta przez przewodniczącego, gdyż z przepisu tego wynika, że przewodniczący rady gminy jest zobligowany ustawowo do zaproszenia sołtysa na sesję i to każdorazowo a nie „w miarę potrzeby” i nie „po zasięgnięciu opinii wójta”, ale bezwarunkowo. Tak więc zacytowane przepisy w statucie gminy w sposób nieuprawniony modyfikują ustawę, która jest aktem prawa wyższego rzędu niż prawo miejscowe. Rada gminy powinna więc statut bezwzględnie poprawić.
Z przepisu art. 37 a nie wynika, że sołtys ma obowiązek uczestniczyć w sesji. Wynika, że ma prawo w niej uczestniczyć, a to nie to samo co obowiązkowy udział. Tak samo orzekają sądy administracyjne. Notabene ze względu na to, że sołtys ma prawo ale nie obowiązek uczestniczyć w sesji, uchwały rad gmin stanowiące, że sołtysom w ich gminie należą się diety „za udział w sesji rady gminy” są nieuprawnione i wadliwe. Diety te w żadnym razie nie powinny być uwarunkowane od uczestnictwa w sesji, gdyż oznaczałoby to zmuszanie sołtysa do tego udziału, co byłoby sprzeczne z ustawą.
Należy jednak zaznaczyć, że sumienny sołtys będzie dążył do uczestnictwa w każdej sesji, gdyż da to mu znajomość problemów gminy i dostęp bieżący do informacji, bez których trudno będzie mu rzetelnie wypełniać swój mandat.
Z przepisu art. 37 a wynika, że zasady zawiadamiania sołtysa na sesję muszą być identyczne jak zasady zawiadamiania radnych, te zaś są określone statutem gminy i przepisem art. 20 ustawy o samorządzie gminnym. Z art. 20 wynika zaś, że: „Do zawiadomienia o zwołaniu sesji dołącza się porządek obrad wraz z projektami uchwał.”
Reasumując: Jako sołtys ma Pan prawo uczestniczyć w każdej sesji, ale nie ma Pan takiego obowiązku. Przewodniczący rady gminy natomiast jest zobligowany każdorazowo do zawiadamiania Pana nie tylko o terminie sesji, ale musi dołączyć porządek obrad i także projekty uchwał, które mają być przedmiotem obrad sesji. Przewodniczący rady gminy nie może zapraszać Pana na sesje rady gminy „w miarę potrzeby” tylko każdorazowo. Na liście osób zaproszonych na sesję przez przewodniczącego rady gminy musi się Pan znaleźć każdorazowo i bezwarunkowo, a nie „po zasięgnięciu opinii wójta”.
Tak więc statut gminy wymaga poprawek. Z cytowanych przepisów należałoby wykreślić fragment, że sołtysi są zapraszani na sesje „w miarę potrzeby”. Za to trzeba określić jakie konkretne miałyby być zasady, na jakich sołtysi uczestniczą w sesjach i w pracach komisji. Trzeba więc konkretną treścią wypełnić ramy ustawowe. Najskromniejsze zasady byłyby, gdyby sołtysom umożliwiono zabieranie głosu tylko w formie interpelacji i tylko w punkcie obrad przewidzianym w porządku obrad dla interpelacji. Ale niemało rad gmin w statutach swoich gmin uchwala, że „sołtysi uczestniczą w sesjach na takich samych zasadach jak radni, tylko bez udziału w głosowaniu”. To umożliwi im nie bierne uczestnictwo, ale czynny udział w sesjach.

Joanna Iwanicka

Gazeta Sołecka, Nr. 1(229), str. 5.